İtalyanca Çoğullar -2 Düzensiz İsimler Nasıl Çoğul Yapılır?

İtalyanca’da Düzensiz İsimler Nasıl Çoğul Yapılır?

İtalyanca yapı bakımında oldukça fazla istisnai durum içeren bir dildir. Her konu kendi içinde bir mantığa sahip olsa da istisnai ve düzensiz durumlar göz ardı edilemeyecek kadar çoktur.

İsimlerin çoğullaştırılmasında başlıca istisnai durumlar olarak ise, yabancı kökenli kelimler, aksan ile bitenler, son sessiz harfleri “c” veya “g” olan kelimeler vb. gibi guruplandırılabilir.

Bu bölümde elimizden geldiğince düzensizlikleri belirli başlıklar altında toplamaya çalıştık. Herhangi bir başlığa uyum gösteremeyen veya konuda tarif edilen özelliklerde olmasına rağmen düzensizlik göstermeyen isimlerin bulunması mümkün. Eğer henüz İtalyanca eğitimizin başlarındaysanız bu konuyu atlamakta herhangi bir sakınca olduğunu düşünmüyoruz. Dile biraz daha hakim oluşunuz ile beraber bu konuya geri dönüp üzerinde çalışmanız daha doğru olacaktır.

Bir sonraki ders için lütfen sayfanın sonundaki yönlendirme oklarınını tıklayınız. Dersler ana sayfasına dönmek ve istediğiniz dersi seçmek için buraya tıklayınız.

 

a) Aksan (“-à” ,”-è”) ile biten italyanca isimler

Aksan ile biten italyanca isimler (nomi) cinsiyetlerinin ne olduğu farketmeksizin, çoğullaştırılırken son harflerinde herhangi bir değişiklik göstermezler.

Örneğin;

Tekil Çoğul
à à
è è
caffè caffè
università università
libertà libertà
possibilità possibilità
tè tè

 

b) “-a” ile biten düzensiz italyanca isimler

Dişi (femminile) isimiler konusunu anlatırken de bahsetmiş olduğumuz gibi “-a” harfi ile biten tüm isimler dişidir.” şeklinde bir genelleme yapmak mümkün değildir. bu sebeple bu kurala uyum göstermeyen, çoğunlukla yabancı kökenli olan isimler eril (maschile) özellik göstererek “-a” harfi “-i” harfine dönüşür.

Örneğin;

Tekil Çoğul
(m) Problema Problemi
(m) Turista Turisti
(m) Diploma Diplomi
(m) Giornalista Giornalisti

 

c) “-co”, “-ca”, “-go”, “-ga” ile biten italyanca isimler

Bu kurala uyum gösteren isimlerdeki temel prensip teleffuzdaki sesin korunumudur. Yani “-co”, “-ca”, “-go”, “-ga” ile biten isimlerin sonunda telaffuz edilen sert sesler çoğullaştırıldığında da sert telaffuz edilmelidir. Bunu sağlamak için sesli ve sessiz harf arasına bir “h” harfi eklenir.

Örneğin;

Tekil Çoğul
-co, -ca, -go, -ga -chi, -che, -ghi, -ghe
 lago  laghi
 formica  formiche
 fico  fichi

Bu tanıma uyan dişi isimlerin tamamı kurala uyum gösterse de, eril isimler düzensizlik gösterebilmektedir. Örneğin amico, yapısal olarak tanımlanan kurala uygundur. Ancak çoğul hali amici olur.

 

d)”-io”, “-ia” ile biten italyanca isimler

“-cio”, “-cia”, “-gio”, “-gia” ile sonlanan isimler, bir anlamda düzenli değişim gösterirler. ancak düzenli dönüşümlerinin sonunda “-cii”, “-cie” şeklinde sonuçlar oluşacağından sessiz ve sesli harf arasında kalan “-i” harfi düşer.

Örneğin;

Tekil Çoğul
-cio, -cia, -gio, -gia -ci, -ce, -gi, -ge
orologio orologi
calcio calci
lancia lance

Ancak bu durum son sesli harften hemen önceki sesli harfin “-ì” olması durumu için geçerli değildir. Sesli harften hemen önce “-i” harfi yerine “-ì” harfi var ise, isim düzenli çoğullaştırma kuralına uygun olarak değiştirilir.

Örneğin;

Tekil Çoğul
-ìo, -ìa -ìi, -ìe
bugìa bugìe
addìo addìi
follìa follìe

Bu kurala uyum göstermeyen bir diğer örnek ise son sesli harften önce “-gli” içeren isimlerdir. Eril isimler kurala uyum göstererek aradaki “-i” harfini düşürürken, dişi isimler bu kurala uyum sağlamaz.

Örneğin;

Tekil Çoğul
-glio -gli
-glia -glie
(m) figlio figli
(f) figlia figlie

e) Değişiklik göstermeyen italyanca isimler

Bazı isimler ise yalnızca tanım edatları (articoli) değiştirilerek çoğul yapılır ve ismin kendisinde hiç bir değişiklik meydana gelmez.

Örneğin;

Tekil Çoğul
il fax i fax
l’autobus gli autobus
il film i film
il bar i bar

 

ileri

Ders -9

geri
Ders -7
  •  
  •  
  •  

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.